“Ano ang pitumpu’t pito?” Narinig ko ito mula sa isang bata sa harap ng tindahan na nagtatanong sa kaniyang kaibigan. Pitumpu’t pitong piso raw kasi ang dapat niyang ibayad sa tindera. Ngunit ang sagot ng kaniyang kaibigan ay, “hindi ko rin alam eh.” Kung iisipin ay simpleng pag-uusap lang naman ito ng dalawang magkaibigang bumibili. Nagtatanong ang isa kasi hindi alam ang sagot, at aamin naman ang isa na hindi rin alam ang sagot—ito ay normal lamang.

Ngunit nakadidismaya kung iisipin natin nang mabuti—ito ay simpleng salita lamang sa Filipino at bata pa lamang ay dapat itinuturo na ito kasabay ng pagtuturo ng mga letra, numero, at iba pa. Isang wikang dapat kabisado na natin dahil ito ay atin—ito ang nagbibigay sa atin ng pagkakakilanlan. Kung tatanungin sila, mas kabisado pa nila ang wikang Ingles kaysa sa wikang Filipino. Minsan, ipinagmamalaki pa nilang mas matatas sila sa Ingles. Ngunit kung tutuusin ay repleksyon lamang ito na unti-unti nating pinapatay ang sarili nating wika. Kinikilala natin ang wikang banyaga habang kinakalimutan ang wikang naging daan ng ating pagiging malaya.

Noong panahon ng mga Amerikano ay iniwan nila ang tinatawag na “colonial mentality,” kung saan isa na rito ang pagturing sa mga taong magaling sa wikang Ingles bilang matalino. Unti-unting naiugnay ang pagiging mahusay sa Ingles sa salitang “matalino.” Kapag marunong kang magsalita ng malalim na Ingles nang tuloy-tuloy, karapat-dapat ka na sa kahit na ano pang sitwasyon sapagkat ikaw ay itinuturing na matalino. Kung ganito ang batayan ng talino, ay talaga namang mag-aaral nang mabuti ng Ingles ang mga mag-aaral. Hindi upang maintindihan ang iba, kundi upang maituring na matalino.

Ngunit sino nga ba ang nagturo nito ngayon sa ating henerasyon? Sino ang may pakana?

Ang mga magulang na sinasanay ang kanilang mga anak na magsalita ng Ingles. English-speaking policy raw kaya noong tinanong na kung ano ang Tagalog na salita sa ganito, sa ganyan—hindi na ito makasagot. Nagiging tila mahirap na tanong ang tanong na dapat alam na nila. Nasa Pilipinas ngunit ang unang wikang itinuro ay Ingles. Ngunit tama lang bang ganito ang sistema sapagkat unibersal ang wikang Ingles? O ito ay sa kadahilanang patuloy pa rin nating binibitbit ang ideyang mas matalino ka kapag Ingles ang wika mo?

Ngunit hindi lamang sa loob ng tahanan makikita ang pagbabago pagdating sa pagpapahalaga natin sa sarili nating wika, sapagkat kahit sa mataas na edukasyon ay nagbago na rin ang puwesto nito. Sa ilalim ng CHED Memorandum Order No. 20, s. 2013, inalis ang Filipino at Panitikan bilang mga core subject sa General Education Curriculum sa kolehiyo. Bagaman hindi naman ipinagbabawal ang pagtuturo nito at maaari pa rin itong isama ng mga institusyon sa kanilang curriculum, malinaw na hindi na ito kabilang sa mga pangunahing asignaturang kinakailangang kunin ng lahat ng estudyante sa ilalim ng bagong GEC.

Kung sa tahanan pa lamang ay ang wikang Ingles na ang itinuturo, habang sa kolehiyo naman ay hindi na kabilang ang Filipino sa core subject, hindi ba dapat nating itanong kung saan natin inaasahang higit na mapahahahalagahan ang ating sariling wika? Kung ang Filipino ay bahagi ng ating pagkakakilanlan, bakit tila unti-unti itong nababawasan ng puwang?

Laging pinupuri ang mga Pilipino sapagkat kaya raw nitong makipagsabayan pagdating sa pagsasalita ng Ingles. Hindi kailanman naging masamang matuto ng Ingles, ngunit kung ang pagkatuto nito ay ang pagkalimot sa sariling wika—doon na nagkakaroon ng problema.

Sa huli, bago ka magtanong kung anong Filipino nito, itanong mo muna ang iyong sarili: binubura ba natin ang tinatawag na colonial mentality, o mas lalo lamang natin itong pinalalakas sa pamamagitan ng pagtangkilik sa wikang Ingles sa loob ng tahanan at pag-alis ng Filipino bilang core subject sa kolehiyo?

The Frontman