Ako ay lumaki na ang Bataan ay isang kwento ng nakaraan—isang paalala ng kabayanihan sa gitna ng digmaan. Ngunit habang ako’y tumatanda, napagtanto ko na ang tunay na diwa ng Bataan ay hindi nakatali sa kasaysayan. Ito ay nabubuhay sa kasalukuyan, sa bawat desisyon na aking ginagawa bilang isang mamamayang Pilipino. Sa panahon ngayon, ako—tayo—ang bagong Bataan.

Sa tuwing ako ay haharap sa balota, dama ko ang bigat ng responsibilidad. Hindi lamang ito simpleng pagpili ng kandidato, kundi paghubog ng kinabukasan ng bansa. Ayon sa Commission on Elections (COMELEC), mahigit 65 milyong Pilipino ang rehistradong botante noong huling halalan. Isa ako sa bilang na iyon—isang maliit na bahagi ng napakalaking puwersa. Ngunit gaya ng madalas kong marinig, “Walang maliit na boto kung ito ay ginagamit nang tama.”

Hindi ko maikakaila na minsan ay nakakapagod makinig sa balita—sunod-sunod na ulat ng katiwalian, pang-aabuso, at kawalan ng pananagutan. Ayon sa ulat ng Transparency International, nananatiling hamon ang korapsyon sa Pilipinas, na may direktang epekto sa serbisyong panlipunan at ekonomiya. Ngunit sa halip na mawalan ng pag-asa, mas lalo akong nahimok na maging mapanuri at mapagmatyag. Sapagkat kung ako ay mananahimik, para ko na ring hinayaang manaig ang mali.

Bilang isang mamamayan at kabataan, naniniwala ako na ang kagitingan ay hindi lamang nasusukat sa malalaking kilos. Nakikita ko ito sa simpleng pagtanggi sa maling gawain—sa hindi pagtanggap ng panunuhol, sa pagkontra sa mga maling impormasyon, at sa pagpili ng tama kahit hindi ito popular. Ang mga ito ang aking tahimik na pakikibaka, ang aking personal na “Bataan.”

Madalas kong itanong sa aking sarili: sapat na ba ang aking ginagawa? Sapagkat ang pagiging mulat ay hindi natatapos sa pagboto. Ito ay nagpapatuloy sa araw-araw na pakikilahok—sa pakikinig, sa pagtatanong, at sa paninindigan. “Ang demokrasya ay hindi isinasabuhay tuwing eleksyon lamang,” ayon sa isang civic advocate na aking nabasa. Ito ay isang patuloy na proseso na nangangailangan ng aking aktibong pakikiisa.

Bilang bahagi ng kabataang Pilipino, ramdam ko ang aming papel sa pagbabagong ito. Ayon sa datos mula sa Philippine Statistics Authority (PSA), malaking porsyento ng mga botante ay mula sa kabataan. Ang kabataan ang may kakayahang magdikta ng direksyon ng bansa. Ngunit kaakibat nito ang responsibilidad na maging mapanuri, lalo na sa panahon ng laganap na maling impormasyon. Ang bawat “share” at “like” ay maaaring magpalakas o magpahina sa katotohanan.

Hindi madali ang maging bagong Bataan. Maraming pagkakataon na tila paulit-ulit ang problema, at tila walang nagbabago. Ngunit sa bawat pagkakataon na pinipili kong tumindig, kahit sa maliit na paraan, naniniwala akong may naiaambag ako sa mas malaking laban. Ang kagitingan, para sa akin, ay ang pagpapatuloy kahit mahirap—ang hindi pagsuko sa gitna ng pagod at pangamba.

Sa huli, ang Bataan ay hindi na lamang isang lugar o bahagi ng kasaysayan. Ito ay isang diwa na aking pinipiling isabuhay araw-araw. Sa bawat boto, sa bawat paninindigan, at sa bawat pagtanggi sa katiwalian, ako ay nagiging bahagi ng makabagong anyo ng kabayanihan. At kung ako ay may tanong sa aking sarili ngayon, ito ay ito: kung ang mga bayani noon ay nag-alay ng buhay, handa ba akong ialay ang aking tinig para sa bayan?

Mga Sanggunian:

Commission on Elections (COMELEC). Voter Statistics Reports

Transparency International. Corruption Perceptions Index

Philippine Statistics Authority (PSA). Demographic Data on Registered Voters

Mga pahayag mula sa civic organizations at political analysts sa Pilipinas

The Frontman