LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Ang ating lipunan ay puno ng magulong bayan, mga mamamayan na nag-aaway, mga lider na laging wala, at pamahalaang nilalamat na. Bayan na kahit saan may kaguluhan. Gayunpaman, tayo ay may pinuno at nabigyan ng responsibilidad sa pagsasaayos ng bansa. Mga pinuno na pinili para maglingkod. Sa pagdaan ng panahon, bakit tila sinasanto na ang mga lider na may tungkulin naman talaga sa bayan? Matatandaang si dating Pangulong Rodrigo 'Digong' Roa Duterte ay kasalukuyang nasa kustodiya ng International Criminal Court (ICC) matapos itong maglabas ng warrant of arrest laban sa kaniya noong Marso 7, 2025 dahil sa mga kaso ng crimes against humanity, partikular sa mga alegasyon ng pagpatay, pagpapahirap, at panggagahasa. Pag-usbong nito ang siklab ng Duterte Die-hard Supporters o DDS na tapat na sumusuporta kay Duterte na nagkaroon ng malaking epekto sa pulitika ng Pilipinas, partikular sa paghubog ng imahe ni Duterte bilang isang matapang na lider. Gayunpaman, ang mga DDS ay pinupuna rin sa kanilang mga taktika at sa kanilang pagiging bahagi ng kultura ng pagkamuhi at pag-atake sa social media at gumagamit ng mga masasakit na salita at mga personal na atake laban sa mga kritiko ni Duterte. Dahil sa lubos na katapatang ito at lubos na pagmamahal ay ang kanilang paggawa ng larawan ni Duterte, pagpapakain kahit cardboard lamang ang nasa harapan, pagriritwal, pananalangin, pagaalay at maski hanggang sa pagtulog katabi ang cardboard na imahe nito. Hindi kapani-paniwala ngunit nangyayari sa kasalukuyan. Mga mamamayang Pilipino na tila nabulag na sa kasalanang nagawa ng nakaraan. Ang mga pinuno ay hindi santo upang ating luhuran at ituring na Diyos. Ang mga namumuno ay may kanya-kanyang tungkulin na dapat gawin, at kung sakaling magawa man nila ito ng tama at mabuti, ang pasasalamat ay sapat na dahil tungkulin naman nila ito. Hindi sila Diyos upang ating babaan ng noo dahil ang katotohanan ay sila mismo ang alipin, hindi tayo. Tayo ang dapat pagsilbihan, hindi sila. Kung sasantohin natin ang bawat namamahala at patuloy sa pagsuporta ng bulok na sistema, mahihirapan tayong makawala sa tali at impluwensya ng pamahalaan. Dapat nating patunayan na hindi tayo masisilaw, o dadating sa puntong sasantohin ang kanilang ginagawa. Huwag tayong makulong sa paniniwalang tayo ang inililigtas nila dahil—tayo mismo ang nagliligtas sa sarili natin. Tayo ang may lakas magsimula at wakasan, tumutol at bumoses. Bumuo ng paninindigan at huwag nating hahayaang mabihag tayo ng mga kasinungalingan nilang salita. Hindi sila bida upang santohin, sila ay may responsibilidad na dapat patuparin. Sa pagpasok ng mga bagong problema sa politika, nawa ay ang pangarap pa rin nating isang maunlad at makatarungang bansang Pilipinas ang gumabay sa atin, kung saan ang tunay na paglilingkod ay nagmumula sa puso at isip ng mga tao, hindi sa pagsanto ng politiko.