Bakit tuwing nag-aalsa ang taumbayan laban sa mapaniil na pamahalaan, karahasan at pasismo pa rin ang tanging sagot ng ating kapulisan para sa ninanais nilang “kapayapaan”?

Hindi na bago ang tanong na ito ukol sa ating mga “tagapangasiwa ng batas.” Marahil ay maaaring sabihing ang mga pangyayaring ito ay dulot lamang ng ilang masasamang damo sa hanay ng Philippine National Police (PNP), ngunit makikita sa ating kasaysayan na ang mismong kultura at tungkulin nila ay may malalim na peklat ng kalupitan. Ang mga hatol-tutol o sigaw-saklolo para sa katarungan ay madalas na nauuwi sa sagupaan, bugbugan, at sa kasamaang-palad–patayan. Parang parati na lang mas nauunang maging hadlang ang mga taong dapat pumoprotekta sa mga nangangailangan—tila ito na nga ang naging totoong papel ng pulisya sa ating lipunan.

Mahirap man pakinggan para sa iba pero ang masakit na katotohanan ay ginagamit ang kapulisan hindi upang protektahan ang masa, kundi upang kontrolin ito at depensahan ang interes ng mga nasa kapangyarihan. Mas pinatitingkad pa ni Alex S. Vitale ang usaping ito sa kaniyang librong ‘The End of Policing’ (2017).

Mula Mendiola Massacre noong 1987 kung saan 13 magsasaka ang pinagbabaril dahil sa paghingi ng lupang sakahan, Kidapawan dispersal noong 2016, hanggang sa pagpaslang kina Eric Saber noong 2025—malinaw ang utos ng estado: patahimikin ang boses ng bayan. Mismo ngayong buwan, inulit lamang nila ang lumang gawi matapos arestuhin ang limang paralegal—ang 'LEC5'—at saktan ang 27 demonstrador habang nagpoprotesta laban sa Pax Silica sa harap ng Grand Hyatt Hotel.

Maaaring sabihin ng iba na kulang sa mahalagang konteksto hinggil sa kung ano man ang tunay na kinakaharap ng kapulisan sa mga insidenteng ito. Ngunit kahit na—ano nga ba ang laban ng boses, plakarda, at kamao sa mga may pananggalang at gatilyo? Sa apat na taong pag-aaral ng Criminology, wala bang pumasok sa kukote ukol sa karapatang-pantao?

Ito rin ang dahilan kung bakit hindi na nakapagtataka na idineklara ng National Capital Region Police Office (NCRPO) ang “full alert status” kuno kahapon, Setyembre 19 hanggang Setyembre 21. Anila’y magpapadala sila ng 15,746 na armadong pulis para sa mga aklasan ukol sa komemorasyon ng Martial Law—isang madilim na yugto ng ating bansa kung saan tinakpan ng tanikala ang sambayanan. Wala bang karapatang kundenahin ng masa ang pangyayaring ito, lalo na’t ang anak ng diktador na nagsabatas nito ang kasalukuyang namumuno sa mga Pilipino?

Hindi lang ito usapin ng seguridad sa kalsada. Ang ganitong marahas na paghahanda laban sa mga raliyista ay isang taktika upang baluktotin ang kwento at ipamukhang kriminal ang mga nagwewelga sa mata ng publiko at ng mga susunod na henerasyon dahil nais ng estado na lumaki ang kabataan na natatakot sa kalsada at sa konsepto ng pag-aalsa.

Kung ganito kadaling buwagin ang karapatang maghayag ng saloobin ng masa, marahil ay oras na ring tanungin kung tunay nga ba tayong namumuhay sa isang demokrasya? O isa lamang itong palamuti upang ikubli ang isang sistemang pinapatakbo ng takot at panunupil?

Habang patuloy na itinuturing ng estado na banta ang bawat boses ng protestante at pesante, mananatiling simbolo ng karahasan ang uniporme ng pulisya. Kung ang tanging paraan upang mapanatili ang tinatawag nilang “kapayapaan” ay ang pagpatahimik sa himig ng lansangan, para kanino ba talaga ang kapayapaang ito? Sapagkat sa bawat pagkakataong mas nauuna ang batuta kaysa sa katarungan, pinapatunayan lamang ng estado na mas kinatatakutan nito ang mulat na mamamayan kaysa sa sarili nitong mga pagkukulang.

The Frontman