LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Ayaw ko kapag dapithapon na— ‘yung oras na dahan-dahang kinakain ng dilim ang langit, lahat ng tao ay nagsisibalikan sa kani-kanilang tahanan, at ang unti-unting pagkawala ng anino ng lahat sa pagitan ng mga daan at sasakyan. Ayaw ko kapag dapithapon na, hindi dahil ayaw ko ang ganda ng langit— ang ginintuang liwanag na dahan-dahang lumulubog, ang paghalik ng araw sa mga bubong, ang paghuni ng mga ibon na nag-uuwian sa kanilang pugad. Ayaw ko lang... dahil dapithapon ay uwian ng lahat— maliban sa akin. Ang dapithapon, para sa iba, ay pahinga; ngunit para sa akin—paalala. Paalala na sa tuwing natatapos ang araw, ako’y nananatili sa gitna ng liwanag at dilim, sa pagitan ng pag-uwi at pag-iisa. Sabi nila, maganda raw ang dapithapon— romantiko, mapayapa, at nakakaantig. Pero para sa akin, ito na yata ang pinakatahimik na paraan ng mundo para iparamdam sa akin kung gaano ako kalungkot. Kapag dapithapon na— lahat may inuuwian. May naghihintay na yakap, hapunan, o tawanan; samantalang ako— nananatiling nakatayo sa gilid ng kalsada, pinapanood silang unti-unting naglalaho sa liwanag ng araw na papalubog. Pinipilit kong ngumiti. Ako ‘yung tipo ng tao na gustong isama ang lahat, ‘yung mag-aabot ng kamay sa mga walang kasama, ‘yung magsasabing “halika, sabay tayo,” kasi ayokong may maiiwan; ‘yung lumalapit sa mga tahimik, ‘yung nagpaparamdam na kasama— pero sa huli, ako pala ‘yung palaging naiiwan. At sa dulo ng araw, ako pala ‘yung walang kasabay umuwi. Ako pala ‘yung iniwang naghihintay sa gitna ng kalsada habang unti-unting humihina ang araw at sumasabay ang lamig sa dibdib ko. Parang binaligtad ng mundo ang lahat — ako ‘yung laging nagpaparamdam, pero ako rin ‘yung nakakalimutan. Ako ‘yung laging nagbibigay, pero ako rin ‘yung nauubos. At tuwing dapithapon, doon ko lang lubos na nararamdaman kung gaano kalamig ang katahimikan kapag wala kang kasama. Nakakatawa ‘no? Ang hirap maging tahanan ng lahat, kung wala namang tahanang naghihintay sa ‘yo. Sabi nila, “Ang dapithapon ay oras ng pagbalik ng kapahingahan.” Ngunit sa akin, ang dapithapon ay oras ng pagbitaw, oras ng pagtanggap na hindi lahat ng yakap ay para sa akin, at hindi lahat ng tao na tinulungan kong makahanap ng daan ay babalik para sunduin ako. Ayaw ko kapag dapithapon, kasi iyon ‘yung oras na naglalakad ka pauwi pero hindi mo alam kung saan ka talaga uuwi. Wala kang hinihintay, pero umaasa ka pa rin na baka may tatawag sa‘yo, baka may hahawak sa kamay mo at magsasabing, “sabay tayo,”— pero wala. Sa dapithapon, natutunan kong hindi lahat ng mabubuting puso ay sinusuklian. Hindi lahat ng nagbibigay ay binabalikan. Minsan, kahit gaano mo kamahal ang mundo, hindi ka pa rin nito isasama sa pag-uwi. Ayaw ko kapag dapithapon— hindi dahil maganda ang takipsilim, kundi dahil doon ko lang nararamdaman kung gaano katahimik ang mundo kapag wala nang kailangang pakinggan maliban sa sariling tibok ng puso. Kaya sa tuwing lumulubog ang araw, at sumasapit nanaman ang dapithapon, tinitingnan ko ito nang matagal, hanggang sa maglaho ang huling sinag at saka ko pipiliing pumikit kapag nadama ko na ang lungkot ng pag-iisa— hindi para iwasan ang lungkot, kundi para maalala kung paano ko rin minsang minahal ang ganda ng liwanag bago ito tuluyang maglaho. at saka ako tatawa ng mahina, “Bukas ulit.” At sa bawat dapithapon, paulit-ulit kong sinasabi sa sarili ko: “Ayos lang. Baka sa susunod na dapithapon, hindi na ako mag-isa.” Kasi kahit ayaw ko kapag dapithapon, umaasa pa rin ako— na baka bukas, may kasabay na akong uuwi. Pero hanggang ngayon, habang pinagmamasdan ko ang araw na muling lumulubog, alam kong ako pa rin ‘yung babaeng ayaw ng dapithapon — dahil sa oras na ‘yon, ako lang ang walang inuuwian. “Dapithapon, naglalakad ako mag-isa…” Kaya… Ayaw ko kapag dapithapon…