Malamig ang simoy ng hangin sa loob ng faculty room, ngunit hindi ito sapat upang palamigin ang tensyong namamagitan kina Ms. Garcia at Ms. Reyes. Sa ibabaw ng mesa, tila mga hatol na nakalatag ang mga class record nina Ethan at Mara.
“Hindi pwedeng ganyan lang ang grade ni Ethan sa Calculus,” panimula ni Ms. Garcia habang matunog na tinatapik ang folder. “Siya ang pambato ng paaralan sa lahat ng kompetisyon. Kapag nakita ng board na bumaba siya sa Rank 2, tayo ang malalagot. Sasabihin nilang pinabayaan natin ang gold medalist natin.”
Tumingin si Ms. Reyes sa mga numero—mga numerong hindi nagsisinungaling. “Pero si Mara ang tunay na nakakuha ng matataas na score. Hindi ko pwedeng basta-basta dagdagan ang puntos ni Ethan nang walang basehan. Malinis ang trabaho ng bata.”
“Gawan mo ng paraan!” madiing utos ni Ms. Garcia. “Bigyan mo ng extra credits sa attendance o participation. Kahit ano—basta siguraduhin mong si Ethan pa rin ang nasa tuktok.”
Hindi nila napansing sa may pinto ay nakatayo si Mara, mahigpit ang hawak sa folder na ipapasa. Walang emosyon ang kanyang mukha habang nilulon ang bawat salitang binitawan ng mga guro. Dahan-dahan siyang pumasok at inilapag ang folder sa harap ni Ms. Garcia. Ang tunog ng paglapag nito ay tila isang malakas na sampal sa katahimikan.
“Ito na po ‘yung pinapapasa niyo, Ma’am,” tipid na sabi ni Mara.
Natigilan ang dalawang guro. Sinubukan ni Ms. Garcia na itago ang records sa ilalim ng ibang papel, ngunit huli na. Alam niyang narinig ni Mara ang lahat.
“Mara… kanina ka pa ba riyan?” tanong ni Ms. Garcia, pilit na pinapakalma ang nanginginig niyang boses.
“Opo,” sagot ni Mara. Diretsong nakatingin sa kanya ang bata, walang kurap. “Narinig ko po ‘yung tungkol sa extra credits.”
Huminga nang malalim si Ms. Garcia, tila naghahanap ng kakampi sa sariling kasalanan. “Naiintindihan mo naman siguro kung bakit kailangang si Ethan ang mauna, ‘di ba? Para ito sa dangal at image ng ating paaralan.”
Tinitigan siya ni Mara nang buong paninindigan. “Ma’am, hindi ko naman po kailangan ‘yung Rank 1. Wala akong pakialam kung pang-ilan ako sa listahan niyo. Pero kung dadagdagan niyo ang grade ni Ethan dahil lang sa 'image', huwag niyo na po akong isali sa ranking. Ayoko pong maging bahagi ng listahang gawa-gawa lang.”
Madiin ang huling salita ni Mara bago siya tuluyang tumalikod at lumabas ng silid nang walang lingon-likod.
Sa labas, nasalubong niya si Ethan. Nakasandal ito sa malamig na pader, nakatingin sa kawalan, at tila kanina pa rin nakikinig sa usapan.
“Narinig mo?” tanong ni Mara.
Tumango si Ethan, pilit na iniiwas ang kanyang mga mata. “Sorry. Hindi ko hiningi na gawin nila ‘yan.”
“Alam ko,” sagot ni Mara. “Pero kung tatanggapin mo ang medalya kahit alam mong hindi mo score ang nasa record, ikaw na ang may problema, hindi na sila.”
“Mara, kailangan ko ito para sa scholarship,” mahinang sabi ni Ethan, bakas ang pangangatog sa kanyang boses. “Kapag nawala ako sa Rank 1, baka hindi ako makapasok sa gusto kong university.”
Tumingin si Mara sa kanya—walang halong galit, ngunit puno ng bigat. “Scholarship kapalit ng ano? Ng pandaraya nina Ms. Garcia? Kung tingin mo sapat na dahilan ang pangarap mo para manahimik sa mali, sige. Pero huwag kang titingin sa akin na parang ako ang kalaban mo rito. Ang tunay mong kalaban ay ang sarili mo na pumapayag maging 'mukha' ng isang kasinungalingan.”
Hindi nakasagot si Ethan. Nilagpasan siya ni Mara habang ang bawat hakbang nito ay tila pag-iwan sa isang maduming sistema. Para kay Mara, ang mga grado ay mga numero lamang na pwedeng burahin, ngunit ang integridad ay isang halaga na hindi kailanman pwedeng baluktutin para lamang bumagay sa pormula ng iba.
