Tahimik kang nakatindig, Sierra Madre. Sa bawat umaga, habang ang sinag ng araw ay dumadampi sa iyong balikat at ang hangin ay naglalaro sa iyong mga puno, ikaw ang aming tanggulan. Sa bawat bagyong dumaraan, sa bawat alon ng ulan at hampas ng hangin, ikaw ang unang humaharang. Ikaw ang aming katahimikan, ang aming silong sa gitna ng galit ng kalikasan.
Ngunit sino ang nagbabantay sa iyo, bundok? Sino ang tatayo sa bawat sugat na dulot ng kamay ng tao? Ang bawat puno mong pinutol, bawat bato na iniuwi, bawat quarry na nagigiba sa iyong katawan—tila ikaw ay dahan-dahang dumudugo, at walang nakikinig. Ang mga ilog mo’y nagiging marumi, ang mga hayop at ibon na dating tahanan mo’y naglalaho sa ingay at usok ng tao. Ang hangin mo’y nagdadala ng sigaw ng sakit, at ang lupa mo’y humihikbi sa galit at pagkukulang ng tao.
Habang ikaw ay nagbabantay sa amin, kami’y tahimik. Abala sa sariling mundo, sa sariling gulo, hindi namin napapansin na ang bundok na nagbibigay ng buhay sa amin ay dahan-dahang nasisira. Hanggang kailan ka maghihintay? Hanggang kailan kailangan mong dumugo para sa amin bago tuluyang mawalan ng lakas ang iyong puso?
Ngunit may pag-asa. Sa bawat punong itinatanim, bawat ilog na inaalagaan, bawat bato at lupa na iniingatan, may hakbang tungo sa paghilom ng iyong sugatang katawan. Sierra Madre, hininga ng hangin at ulan, tagapagtanggol ng bayan, ngayon ay kailangan mo rin ng tagapagtanggol. Ang bawat kilos natin, bawat pansin sa kalikasan, ay panalangin at pangako na hindi ka namin pababayaan.
Paano natin hahayaang magpatuloy ang pagdurusa ng bundok na nagpoprotekta sa amin? Kung Sierra Madre ay tao, siya’y magmamakaawa, susulat ng tula ng galit at panalangin, at hihinto sa bawat hininga ng pagod. Ngunit hindi siya humihinto. Patuloy siyang nagbabantay, patuloy na nagmamalasakit. Panahon na para tayo’y bumangon. Panahon na para maging tagapagtanggol ng bundok, ng kalikasan, ng buhay na ipinagkaloob niya sa atin.
Sierra Madre, sugatang bantay ng hangin at ulan—sa iyong dusa, may tanong na umiikot sa hangin, Hanggang kailan, bago tayo matuto? Hanggang kailan bago tayo magbabago?
