LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Kilala niyo ba si Kaloy? Ay, hindi niyo siya kilala? Ah, oo. Hindi pa kasi kayo mulat kaya hindi niyo kilala si Kaloy. Na kay Kaloy daw ang lunas sa hirap na danas. Bawat araw, gabi, at bawat hapon—nagsilbi ng tahanan ang dyip na kaniyang pinapasadahan. Usog dito, usog doon—habang nilalanghap ng ilong ang usok. Ito ang araw-araw na eksena sa kaniyang pamamasada. Palibhasa kasi, iyon lang ang kaniyang panghanap-buhay upang may laman ang kumakalam niyang sikmura. Ngayon, kilala niyo na ba si Kaloy? Hindi pa rin? Si Kaloy ang nanghihingi ng mga barya bawat umaga, ang naghihintay ng grasya tuwing may ayuda, at ang parating nakayuko upang magtanim na para sana’y may pagkain sa mesa. Bukod pa rito, si Kaloy din ay namumulubi sa mga namamasyal sa may plaza at naghihintay ng grasya sa harapan ng simbahan. Kapag hindi siya namumulubi ay nanonood siya ng balita sa may tindahan—pinapakinggan ang mga paulit-ulit na pagsinta ng mga may kapangyarihan. Tanging pag-iling lamang ang naging tugon ni Kaloy at dismayadong umuwi sa bahay na butas-butas ang yero. Pagpatak pa lang ng alas-kuwatro ng umaga’y nakapag-handa na si Kaloy para sa kaniyang eskuwela na kaniya pang lalakarin ng halos kalahating oras. Isang masipag na estudyante si Kaloy at siya’y puno ng pangarap. Isa na roon ang makaahon sa kahirapan. Kay simple, ngunit kay hirap abutin para sa pagod niyang mga binti. Kilala niyo na ba si Kaloy? Makikita niyo siya sa mga balita sa TV; namumutla at nakatitig sa kawalan. Palagi niyang iniisip ang naging mali niya sa pagkupit ng bigas sa isang tindahan dahil kumakalam na ang mga sikmura ng pamilya niya. Habang pinosasan siya ng mga pulis, napagtanto niyang hindi pantay ang pagtrato ng hustisya sa mga kagaya niyang maliit na tao. Kumakalam lang ang tiyan ni Kaloy at hindi niya dama ang katakawan ng mga taong may kaharian. “Sana mayaman na lang ako,” ang tanging dalangin ni Kaloy habang tinitiis ang maruming baha na yumapos na sa nanginginig niyang katawan. Si Kaloy din ay namomroblema sa mga bayarin, pilit ipinagkakasya ang perang kinita sa paglalabada habang ang mga nasa itaas ay walang pakialam sa kaniyang dinaranas habang sila’y nangingibang bansa’t bumili ng mamahaling mga damit at kotse. Mulat ka na ba sa danas ni Kaloy? Habang nag-aaksaya ng sandamakmak na mga salapi ang mga taong may katakawan, mga mamamayan ay naiiwan pa rin sa laylayan. Hindi pantay ang pagtrato ng hustisya para sa mga kagaya ni Kaloy dahil lamang mas makapangyarihan kapag marami kang salapi dahil ito ang sukatan ng totoong hustisya—nagagayuma sa kinang ng pera. Si Kaloy din pala ay tahimik na nakikinig ng radyo habang isiniwalat ang malagim na katotohanan ng bayan—habang-buhay na tayong lubog sa kahirapan. Salapi pala ang basehan ng katarungan. Kung kaya, bakit parang walang katapusan ang katiwalian? Bulag ka pa rin ba sa katotohanan ni Kaloy? Tama na ang pagbubulag-bulagan diyan, oh. Tulungan mo si Kaloy na makamit ang kaginhawaan ng sa gayon ay managot ang mga nasa kaharian na ubod ng mga diyos-diyosan ng kasinungalingan at pagkatakaw sa kapangyarihan at karangyaan na nagmumula sa dugo’t pawis ng mga mamamayan. Sukong-suko na si Kaloy. Pakiusap naman. Tulungan mo na si Kaloy. Ay, hindi mo ba talaga kilala si Kaloy? Siya lang naman ang biktima ng mapang-abusong sistema at nabulag sa kinang ng pera. Ikaw si Kaloy, ako si Kaloy, tayong lahat ay si Kaloy—nakagapos sa malagim na kapangyarihan ng salapi mula sa naghihingalong bayan. Hanggang ngayon naririnig pa rin ni Kaloy ang nakabibinging halakhak ng mga nasa itaas habang sila’y malayang nakatakas sa karimlan dahil lamang sa tangan ng mga duguan nilang mga kamay ang tunay na hustisya. Ito ang pagdurusa ni Kaloy.