LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Maganda ang pamumuhay ng ilan sa ating mga Pilipino; may trabaho, may pinag-aralan, at may kakayahang tumulong sa pamilya. Ngunit — hindi lahat ay ganoon. Marami pa ring naghihirap, walang oportunidad mag-aral, makapagtrabaho, o makabangon sa kahirapan. Kahit gustuhin nilang umunlad, tila ba may pader na humaharang sa kanila. Ngunit sa kabilang dulo, may mga mayayaman na nakangiti habang sinasabi, “Tutulungan ko ang aking bayan sa oras ng sakuna.” Totoo kaya ito? O isa lamang itong magandang pahayag na walang laman? Tila baga nababalot ng alambre ang ating mga tinig — bawal magsalita ng totoo, dahil ang katotohanan ay may kapalit: panganib, takot, at katahimikan. Maraming kabataan — katulad ko — ang nananahimik sa mga gilid, iniisip na wala namang nangyayari sa bansa. Ngunit sa paglipas ng panahon, unti-unting nagigising ang ating mga mata. Nakikita natin ang mga proyektong akala natin ay matatag, ngunit sa huli ay napuputol, nabubulok, at nabubunyag ang tunay na layunin: pansariling interes. Buwis dito, buwis doon — para saan nga ba? Para ba sa kinabukasan ng bayan o sa pagbili ng mga mamahaling sasakyan at kasuotan ng mga nasa kapangyarihan? Puno ng pangako ang mga istruktura, ngunit ang pundasyon ay kasinungalingan. Paano kami mabubuhay nang marangal kung ganito ang sistema? Saan napupunta ang buwis naming pinaghirapan? “Pasensya na mga anak, wala nang pera si mama at si papa.” Mga salitang puno ng bigat at lungkot — patunay ng pagdurusa ng mga pamilya na walang sapat na kita, walang tirahan, at walang pagkakataong makapag-aral. Sa lamig ng gabi, magkahawak ang mga kamay ng mag-anak, pilit nilalabanan ang ginaw at gutom. Kasalanan ba nila ito, o kasalanan ng gobyernong dapat sana’y nagmamalasakit? “Mama, gusto ko pong mag-aral.” Masigla pa ang tinig ng bata, ngunit hindi niya alam ang pasaning dinadala ng kanyang mga magulang — mga iniipong pera para sa buwis na hindi naman nararamdaman ang kapalit. Tahimik na nagbubulong ang ina sa sarili, “Kaya ko pa ba ito?” Samantala, sa kabilang dulo ng lipunan, may batang nagsasabing, “Mommy, I want this one!” — at agad namang nasusunod. Sila’y ipanganak na may ginto sa palad, at hindi kailanman nauunawaan ang salitang “wala.” Oo, may mga mayayamang tumutulong at nagbabayad ng buwis, ngunit sa likod nito, may ilan sa pamahalaan na ginagawang laruan ang kaban ng bayan — ginagastos sa luho, sa halip na sa kapakanan ng mamamayan. Ang mga boses ng sambayanan ay nananatiling hindi naririnig. “Tulungan po ninyo kami.” Ngunit tila ba walang tumutugon. Ang mga pangako ng proteksyon ay nauuwi sa sariling kasiyahan. At kami — ang mga ordinaryong mamamayan, ay nananatiling nagtatanong.