LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Nandito ako. Nakadapa sa malamig na tarmac, pawis na pawis at tila sumasabay ang nararamdaman sa lamig ng hangin. Paparating ay narinig ko ang ingay ng eroplano. Dumating na parang hukay, bumagsak sa pandinig ko bago pa man huminto. May mga matang nakatingin sa bawat yapak niya. Puno ang paligid ng sundalo. Maiitim na mata, nakangisi na para bang alam nilang may mamamatay at wala akong magagawa. Naroroon siya, nakatayo sa gitna ng kadiliman. Tila walang takot at handa. Samantalang ako, nanginginig, halos hindi makahinga. Alam ko, ang bawat hakbang niya ay laban sa halimaw na pumipisil sa amin. Sa bawat kilos na laban sa pula. Sa paulit-ulit na apelyidong dugo na ang pumipinta. Bawat segundo ay parang bomba, bawat galaw ay nanginginig ang dugo sa aking ugat. At dumating ang nakabibinging putok. Isa lang, mabilis pero alang awa. Nakita ko kung paano tumagos sa ulo niya ang bala. Isang kalabit, bangkay na siya. Bumagsak ang katawan niya sa tarmac. Ang dugo niya ay malamig, kumalat sa lupa, maitim na pula ang tinta na tila ba galit sa kasaysayan. Narinig ko ang halimaw sa paligid, ang mga sundalong pag dumadaan ay malamig ang hangin na dala at walang awa. Tulala akong nakatingin. Pawis at dugo lamang ang naghalo sa balat ko. Hindi ko alam kung ang tibok ng puso ko ay sa takot o sa galit. Sa poot, at sa pagod na kamatayan na lang ba ang nag hihintay saming mga gusto lumaban? At sa pagtuyo ng masangsang na dugo sa lupa ay ang titig niyang kumakapit. Hindi tinapon ng bayan ang mga salita at ipinaglalaban niya. Nandito pa rin, nanunuot, sa bawat protesta at bawat sigaw ng mga aktibista. Narinig ko ang huling tinig niya— bumulong sa akin, na para bang tatagos ito hanggang sa maipanalo ang demokrasya. Taon-taon, aalalahanin ang kaniyang pangalan hindi dahil sa kasakiman. Kundi multo na patuloy umiikot. Mumultuhin ng balang tumagos sa ulo niya ang lahat ng kasakiman na hanggang ngayon ay pumapaslang sa kaniyang bayan. “The Filipinos… are worth dying for.” Siya si Ninoy.