LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Tuwing Halloween, nagiging sentro ng takot ang mga nilalang na hindi natin nakikita. Sa mga kwento ng matatanda, may tiktik na sinisipsip ng dila ang lamang-loob ng sanggol, may aswang na lumalapa ng laman, may malignong dumadapo sa bubong tuwing hatinggabi. Kaya kapag may narinig kang kaluskos sa dilim, magdasal ka raw. Huwag kang lilingon. Magtalukbong ka. Kasi baka may halimaw. Lumaki akong naniniwala ro’n. Na ang mga halimaw ay nasa labas ng bahay—sa likod ng puno, sa ilalim ng kama, sa bubong kapag humahampas ang hangin. Na ligtas ako basta’t kasama ko ang pamilya—basta may ilaw, basta may nagbabantay. Pero, mali pala ako. Kasi minsan, ang halimaw ay marunong ding ngumiti. Marunong magsabi ng “magandang gabi,” magbigay ng kendi, magbiro ng “halika rito.” Minsan, ang halimaw ay nasa loob ng bahay. Hindi nangangalmot o nangangain, pero marunong manlamig sa balat ng may inosente. Marunong mangusap ng mga matang nanlalamig at mga titig na matagal bago kumurap. Akala ko dati, madali lang malaman kung sino ang halimaw. ‘Yung may pangil, ‘yung may pakpak, ‘yung may amoy ng dugo. Pero hindi pala. Kasi ang ilan sa kanila, mabango. Magalang. Laging itinuturing na mabuting tao ng iba. Hindi sila naglalaway sa dugo—naglalaway sila sa salawal na maluwag. Kahit ngayon, natatakot pa rin akong maglakad mag-isa sa dilim. Pero mas natatakot akong mapag-isa sa lugar na dapat ligtas—sa bahay. Sa kwartong may pinto pero walang proteksyon. Sa hapag-kainang may tawanan pero may mga matang dumudulas sa bawat galaw ko. Sabi nila, ang Halloween ay Araw ng mga Patay. Pero para sa ilan sa amin, araw-araw ay Halloween—kasi araw-araw naming binubuhay ang takot. Ang mga salitang “Huwag kang magsumbong.” Ang mga titig na nagbabantang sirain ang pangalan mo kapag nagsalita ka. Ni hindi ko mailarawan ang saklap na dinaranas ko. Hindi man lang namin kailangang maghintay ng alas-dose para maramdaman ang kababalaghan. Minsan, nangyayari habang maaga pa, habang may araw pa. Habang nakangiti pa sila sa mga magulang namin. Kaya tuwing naririnig ko ang mga batang natatakot sa tiktik, napapangiti ako nang mapait. Sana gano’n na lang din kasimple ang takot namin—‘yung takot na may hangganan kapag dumating ang umaga. Pero ang takot ko, minsan, hindi natatapos kahit magliwanag na. Kasi paano mo nga naman lalabanan ang halimaw kung kamag-anak mo ito? Paano ka sisigaw kung mismong pamilya ang tatakip sa bibig mo? Paano ka magtatago kung ang bahay mismo ang pinakadelikadong lugar? Hindi ko na alam kung kailan ako tumigil maniwala sa mga halimaw sa alamat. Siguro noong gabing natutuhan kong may mas masahol pa sa aswang—‘yung hindi nangangain ng laman, pero kumukuha ng pagkatao. Ngayon, alam ko na kung anong tunog ng tunay na halimaw. Hindi ito kaluskos sa bubong, hindi ito hagikhik sa dilim. Isa itong boses na pabulong, na akala mo’y nagbibiro. Isa itong halakhak na may kasamang panginginig. Kaya simula bata pa ako ay 'di ko alam kung saan dapat matakot. Akala ko, sa dila ng tiktik—sa dila lang pala ni tito.