Marami sa mga may mithiin ang muling susugal para sa kanilang tadhana, ngunit ilang pangarap pa kaya ang magbubukas ang maraming pinto kung nananatiling salat sa biyaya?

Libo’t libong mag-aaral ang nananalangin sa maykapal na mabigyan ng pagkakataong lumipad ang mga munting pangarap sa Unibersidad ng Pilipinas (UP), ngunit ang UPCAT ay isang hamong lalamon sa mga pangarap na hindi makalalampas sa pagsubok. Ayon kay UP President Angelo Jimenez, patuloy na tumataas ang bilang ng mga sumasabak sa UPCAT, na umabot na sa mahigit 147,000, habang 18,300 lamang ang nabibigyan ng pagkakataong makapasok sa pamantasan. Bagama't dumarami ang mga nabibigyan ng pakpak, nananatiling hanggang pangarap na lamang ang UP para sa libo-libong naghahangad ng mas maliwanag na bukas dahil sa limitadong espasyo, pasilidad, at pondong nakalaan sa pampublikong edukasyon at serbisyo.

Makamasa nga ba ang UP? Makamasa ang adhikain nito, ngunit sa kapos na pondong inilaan sa pampublikong edukasyon at serbisyo, maging ang may pakpak ay hindi makalilipad.

Hanggang ngayon, ang UP System ay kapos pa rin sa palad, matapos ang Department of Budget and Management (DBM) apprubahan mahigit kumulang na ₱21.03 billion mula sa hinihingi na ₱46.85 billion na nais sana pag sasaayos at magdagdag ng mga pasilidad at silid-aralan sa iba’t ibang UP kampus at ang Philippine General Hospital (PGH) ngayong 2026. Mula sa 182 na mga iminungkahing proyektong pang-imprastraktura, apat lang ang kabilang sa National Expenditure Program (NEP).

Kabilang dito ang Multi-Specialty Building Phase IV sa PGH, na nakatanggap lamang ng mahigit kalahati ng kinakailangang ₱900 milyon upang maipagpatuloy ang proyekto. Dagdag pa rito, sunod-sunod na trahedya ang hinarap ng PGH, kabilang ang mga insidenteng sunog na lalo pang nagpabigat sa serbisyong inaasahan ng taumbayan. Kung saan kumakapit ang masa, doon pa tila paulit-ulit na dumarating ang mga pagsubok.

Maliban dito, mahigit isang dekada nang nananawagan ang College of Arts and Letters at ang Department of English and Comparative Literature ng Unibersidad ng Pilipinas Diliman para sa sapat na pondo matapos masunog ang Rizal Hall noong Abril 1, 2016. Mula noon, nananatiling kapos sa espasyo ang mga guro at kawani, bagay na patuloy na humahadlang sa pagtugon sa kanilang mga pangangailangang pang-akademiko. Ayon sa kanila, bagama't salat sa mga pasilidad, hindi sila tumitigil sa pagsisikap na mapanatili ang pinakamataas na pamantayan ng kahusayang pang-akademiko.

Ang husay at dangal ang nagbubuhay sa kabila ng pagmamalupit ng tadhana. Ngunit hanggang kailan natin hahayaang ang kanilang sakripisyo ang sumalo sa mga pagkukulang na dapat tugunan ng estado?

Ika ni 42nd Student Regent Ron Dexter Clemente ay hindi masasapatan ang mga Iskolar ng Bayan sa patuloy pa ring pagdadamot at pambabarat ng estado sa aming pamantasan at sa pangkabuuang sektor ng edukasyon. Sunod naman bumoses ang student council ng UP Mindanao patungkol sa kakulangan ng pondo na naging bunga ito ng hindi sapat na serbisyong pang masa, kakulangan sa mga pasilidad sa loob ng kampus, at kakapusan sa mga guro, kawani, silid-aralan, at mga espasyo para sa mga organisasyon, gayundin ng limitadong kakayahan sa pananaliksik.

Hanggang ngayon, nananatiling walang malinaw na tugon ang DBM sa panawagang dagdagan ang pondo ng pamantasan, kaya't marami pa ring pangarap ang nananatiling hindi naaabot. Mas pinipili ng ilang pulitiko na magpatayo ng mga bagong kampus kaysa mamuhunan sa mga laboratoryo, pagpapaunlad ng mga guro, at pananaliksik. Para itong lantang lata—maingay ngunit hungkag ang laman. Binigyang-babala ni Senador Kiko Pangilinan na nanganganib maging mga "pabrikang tagapagluwal ng mga undergraduate" ang mga pamantasan, kung saan nakapagtatapos man ang mga mag-aaral, ngunit hindi sapat ang pundasyong kaalamang dapat nilang taglayin. Habang nakapagsusulong ng inobasyon ang mga elitistang unibersidad, ang mga pamantasang pinopondohan ng estado ay patuloy na nakikipagbuno sa kakulangan ng pondo upang maipagpatuloy ang kanilang serbisyo.

Hindi lamang ang Unibersidad ng Pilipinas ang dumaranas ng kakulangan. Sa bawat lalawigan, may mga pamantasang pampubliko ring humihingi ng kalinga, ngunit maging ang awa ay hindi maawa-awa sa mga nasa itaas.

Libre sa papel, ngunit hindi sa realidad.

Marami sa mga mag-aaral ang patuloy na lumalaban para sa liwanag na kanilang inaasam. Ngunit hindi sapat ang sipag, talino, at tiyaga kung ang mismong sistemang dapat magbukas ng mga pinto ang siyang naglalagay ng kandado sa mga ito.

Ang pagiging Iskolar ng Bayan ay hindi dapat maging pribilehiyong ipinagkakaloob sa iilan dahil lamang sa kakapusan ng pondo. Hindi kulang ang mga kabataang may kakayahan, kundi kulang ang pagpapahalaga ng estado sa edukasyon. Hangga't nananatiling salat ang pamumuhunan sa mga pamantasang pampubliko, mananatiling maraming pangarap ang mabibitin sa tarangkahan ng oportunidad.

Tunay ngang isinisimbolo ng UP ang bawat petsa de peligro ng mga pamilyang Pilipino, na sa kabila ng kakapusan ay patuloy na kumakapit sa pag-asang ang edukasyon ang magiging daan sa mas maaliwalas na kinabukasan.

Dahil ang edukasyon ay para sa masa, at ang masa ang dapat na nasa loob ng mga silid-aralan, hindi sa labas ng mga ito.

The Frontman