LISTEN TO ARTICLESynthesized Narration • 0:00 / 0:00

Sa bansang mayaman sa wika, ang wika ng batang Pilipino’y pilit ikinukubli sa ilalim ng banyagang diksyonaryo. Bawat estudyante ay humaharap sa pagsusulit araw-araw—hindi lang sa papel kundi sa mismong paraan ng pagkatuto. Sa mga silid-aralan ng Pilipinas, ang tanong ay hindi lamang “Alam mo ba ito?” kundi “Naiintindihan mo ba talaga?” Sapagkat hindi sapat ang makasagot kung ang pag-unawa’y hindi nakaugat sa sariling wika. Sa Programme for International Student Assessment (PISA) 2022, muling lumapag sa laylayan ang Pilipinas sa Reading, Math, at Science. Isa na naman itong salamin ng matagal nang sugat sa sistema. Kung nais talaga nating mapaunlad ang pagkatuto ng kabataan, bakit hindi natin inuuna ang wikang higit nilang nauunawaan? Ayon sa United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) at United Nations Children’s Fund (UNICEF), mas epektibo ang pagkatuto ng bata kapag ito’y nagsisimula sa wikang kaniyang ginagamit sa araw-araw. Hindi lamang ito usapin ng mas mabilis na pagkatuto, kundi ng mas malalim na pag-unawa at mas matibay na pundasyon ng kaalaman. Sa loob ng mahabang panahon, mariin nang itinataguyod ng mga eksperto ang kahalagahan ng pagtuturo sa sariling wika. Ngunit sa Pilipinas, tila nananatili pa rin itong rekomendasyong nilalampasan ng patakaran. Patuloy nating binubura ang natural na kakayahan ng kabataan sa pag-unawa, habang ipinipilit ang sistemang humihiwalay sa kanilang identidad at karanasan. Sa halip na palakasin ang pundasyon, tila tayo pa mismo ang gumigiba sa mismong simula. Kapag ang wika ng bata ang ginawang ugat ng edukasyon, wawakasan nito ang kulturang nagbibigay-halaga sa banyagang wika. Ang patunay ay masusungkit natin sa Lubuagan, Kalinga kung saan ang mga batang tinuruan sa kanilang sariling wika’y nanguna sa pagsusulit sa Math, Filipino, at English. Subalit kahit malinaw ang benepisyo, lumilitaw na ang implementasyon ng Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) simula pa noong 2012, nagpapakita na sa maraming paaralan ay nananatili itong nasa papel lamang—kulang sa suporta, gamit, at konkretong pagsasabuhay sa mismong mga silid-aralan. Habang itinutulak sa laylayan ang sariling wika, patuloy na hinuhubog ang kabataan sa anyong banyaga. Ngunit hindi nito nababago ang katotohanan dahil ang tunay na pagsusulit ay hindi lang ang mga tanong sa papel, kundi ang araw-araw na pakikibaka para maunawaan ang leksyon sa wikang hindi kanila. Hindi maitatangging may bentahe ang pagkatuto ng wikang banyaga—ito ang daan sa pandaigdigang oportunidad. Ngunit kung ang pagiging “global” ay kapalit ng paglimot sa sariling pagkakilanlan, anong klaseng kaunlaran ang tinutumbok natin? Ang kompetisyon sa mundo’y hindi dahilan para talikuran ang wikang siyang bumuo sa ating pagkatao. Kaya sa halip na manatiling nakakapit sa banyagang anyo ng edukasyon, panahon nang balikan at patatagin ang pundasyong matagal nang nariyan—ang sariling wika. Hindi natin isinasantabi ang halaga ng wikang banyaga, ngunit dapat itong sumunod sa haligi ng pagkatuto, hindi ang siyang maging haligi. Ang pagkatuto’y hindi lang pagsunod sa pandaigdigang uso, kundi pagkilala sa ugat ng sariling puso. Hindi dapat manatiling dayuhan ang wika sa tahanan ng pagkatuto. Kapag ang bata’y natutong basahin ang mundo sa wikang pamilyar, ang bawat letra’y may saysay, at ang bawat aral ay sumasalin sa buhay. Kung tunay na pagkatuto ang layon, huwag ilayo ang kabataan sa sarili nilang daan. Sapagkat sa dulo, ang tunay na pagsusulit ng edukasyon ay hindi nasusukat sa pagbigkas ng banyagang salita, kundi sa lalim ng pag-unawa at sa tibay ng pagkilala sa sariling wika. Panahon na para pumasa tayo sa pagsusulit na matagal na nating iniiwasan—ang pagsusulit ng sariling wika.